Eragin politikoa hirugarren sektoretik bultzatuz: praktika onak eta ekintza kolektiboa

BizkaiaGaratik arreta jarri nahi izan dugu hirugarren sektoretik herritarrak nola aktibatu ditzakegun agenda publikoan eragina izan dezan. Horretarako, jardunaldia antolatu dugu, eta bertan parte hartu dute Ana Abrilek, Espainiako Caritaseko Intzidentzia Politikoaren koordinatzaileak,"Gizarte-erakundeak eta eragin politikoa eraldaketa-ardatz gisa" izeneko hitzaldia eman zuena, eta, ondoren, Amaia Goikoetxea kazetariak Eragin-jardunbide egokiak, tokikotasunetik globalera/nazioartekora elkarrizketa-mahaia sortu zuen,  non Elena Blanco Sareen Sareeko koordinatzaile teknikoa izan den, Irati Alvarez Save The Childreneko Gizarte eta Politika Intzidentzia teknikaria, eta Ana Abril bera.

Johana Etxezarraga BizkaiaGarako koordinatzaileak ireki zuen jardunaldia, ekintza kolektiboaren, aliantzen eta giza eskubideen defentsan oinarritutako horizonte partekatu baten eraikuntzaren garrantzia azpimarratu du. “Norbanakoen eragina oso mugatua da; aldiz, sareko lanak, diagnostiko partekatuak eta erantzukidetasunak inpaktua indartzen dute, eta iraunkorrago bihurtzen”, esan du Etxezarragak. Hori dela eta, jardunaldia entitateen arteko topagune gisa planteatu zen, loturak sortzeko, elkar aitortzeko eta errealitate soziala eraldatzeko gai izango diren aliantzak josteko.

Esparru-hitzaldia Ana Abrilek eman zuen, Espainiako Caritaseko Eragin Politikoko koordinatzaileak, eta gizarte-erakundeek eraldaketa-eragile gisa duten zeregina aztertu zuen. Abrilek nabarmendu zuen Hirugarren Sektorearen ekintza injustizia-egoera zehatzekin —pobrezia, bazterkeria, lan-prekarietatea edo etxebizitza eskuratzeko zailtasunak— izandako zuzeneko esperientziatik sortu dela, eta giza eskubideen ikuspegian oinarritzen dela. Ikuspegi horretatik, pobrezia eta bazterkeria ez dira zoriaren edo norbanakoen hutsegiteen ondorio, erabaki politikoen eta eskubideen bermean egindako egitura-hutsegiteen ondorio baizik.

Hirugarren Sektorearen zeregina birpentsatu behar du

Atzerakada demokratiko eta sozialek markatutako testuinguru globalean kokatu du lan hori Abrilek, gainera eskubideen defentsak, leku askotan, arrisku pertsonal larriak dakartza. Egoera horren aurrean, Hirugarren Sektoreak bere zeregina birpentsatu behar du, zerbitzuen hornidura salaketarekin eta eragin politikoarekin orekatzen ditu, nahiz eta finantzaketak eragindako tentsioak, kanpoko presioak eta erabateko independentzia mantentzeko zailtasunak izan, bereziki gai sentikorretan, hala nola migrazioan.

Hausnarketaren ardatz nagusi bat eskubide sozialak ahultzen dituzten diskurtsoei aurre egiteko kontakizun partekatu bat eraikitzearen garrantzia izan zen. Horizonte komun bat definitzea —osasuna, enplegua edo migrazioa eskubideen logikatik ulertzen dituena— funtsezkoa da ekintza kolektiboa bideratzeko eta epe luzeko aldaketa-prozesuei eusteko. Era berean, Abrilek azpimarratu zuen eragin politikoa soilik dela eraginkorra oinarri sozial sendo batean oinarritzen bada, komunitatea, parte-hartzea eta mobilizazioa indartuz, indibidualizazioaren eta politikarekiko mesfidantza orokorraren aurrean.

Komunitate-loturak ahuldu arren, sareko lanetik bultzatutako jardunbide egokien adibideak aurkeztu ziren, hala nola atzerritartasunari buruzko araudiaren erreformaren eragina edo gutxieneko diru-sarreren estatu-bermearen aldeko borroka. Aurrerapenak partzialak izan badira ere, prozesu hauek erakusten dute presio sozial antolatuak benetako aldaketak eragin ditzakeela. Azkenik, Abrilek giza eskubideen koherentzia eta defentsa ziklo politikoetatik at mantentzeko beharra defendatu zuen, Hirugarren Sektorea komunitatea berreraikitzeko eta gizarte bidezkoago eta solidarioago baterantz aurrera egiteko funtsezko eragile gisa aldarrikatuz.

Mahai-ingurua: Eragin-jardunbide egokiak, tokikotik glo-balera/nazioartekora

Amaia Goikoetxeak, Kazetarien Euskal Elkargoko eta Kazetarien Euskal Elkarteko Dekano eta Lehendakariak, Eragin jardunbide egokiak, tokikotik globalera/nazioartera izeneko elkarrizketa mahaia moderatu zuen. Sareen Sareko Elena Blancok, Save the Children Euskadiko Eragin Sozial eta Politikoko teknikari Irati Alvarezek eta Espainiako Caritaseko Ana Abrilek parte hartu zuten. Moderatzaileak gaur egun dagoen mesfidantza nabarmenduz hasi zuen saioa, baina azpimarratu zuen oraindik badaudela herritarren parte-hartzea berreskuratzea ahalbidetzen duten jardunbide egokiak, egungo krisi politikoaren aurrean itxaropentsu dagoela iritzita.

Elkarrizketa gizarte eragile ezberdinen arteko elkarlanaren garrantziaz hasi zen. Ana Abrilek, besteak beste, atzerritarren erreforma, eskubide sozialen defentsa kolektiboa eta estatu eta Europa mailako ekintza juridikoak nabarmendu zituen, eta azpimarratu zuen aurrerapauso horiek ez zirela posible izango herritarren aktibaziorik gabe. Irati Alvarezek, bere aldetik, parte-hartzea benetakoa baino formalagoa izan ohi dela onartu zuen, baina aurrerapausoak eman direla adierazi zuen. Prebentzioaren eta presio sozialaren garrantzia azpimarratu zuen, lege-aldaketak bultzatzeko, eta gogoratu zuen 500 milioi haur baino gehiago gatazka-testuinguruetan bizi direla, eta horrek kontzientzia kolektibo globala berreskuratzea eskatzen duela.

Elena Blancok parte-hartze prozesu batzuen kalitate eskasa dela eta dagoen motibazioa adierazi zuen, baina Gizarte zibilaren papera indartzen duten Euskadiko lege-aldaketak balioan jarri zituen. Demokraziaren eta gobernantza kolaboratiboaren aldeko apustu instituzionala nabarmendu zuen, etxebizitzaren arazoarekin lotutako jardungirazio ona azalduz. Sareen Sareak Hirugarren Sektoreko erabiltzaileen, erakundeetako arduradunen eta Alokabideko ordezkarien arteko topaketak sustatu zituen, bizi zikloen araberako ikuspegi intersekzionala txertatuz. Gainera, erakundeen arteko zuzeneko komunikazio-kanalak eta sareak sortzea bultzatu ziren, pertsona ahulenen ahotsak erabakitzeko guneetara eramango dituen diskurtso partekatua sortzeko.

Irati Alvarezek Save the Children-ek Eusko Jaurlaritzarekin batera bultzatzen duen Barnahus Proiektuaren kasua azaldu zuen. Proiektu horren bidez, Euskadin Barnahus eredua egokitzen da (“neska-mutilen etxea”), adingabeak sexu-abusuen aurrean babesteko mekanismo bat. Abusu edo tratu txarren biktima diren haur eta nerabeentzako arreta zentralizatzen duen gunea da, profesional espezializatuak eta kasu bakoitzean esku hartzeko behar diren baliabide guztiak bilduz, haur ahulenak babesteko eta birbiktimizazioa murrizteko helburuarekin.

Baikorrak izan behar dugu

Sare lana eta komunikabideekiko harremana izan zen eztabaidaren beste ardatzetako bat. Hizlariak bat etorri ziren gizarte-arazoak herritarrei modu argi eta hurbilean komunikatzeko zailtasunean, eta aitortu zuten Hirugarren Sektoreak berak, batzuetan, ulertzeko zaila den hizkera erabiltzen duela. Era berean, administrazio eta enpresa lobbyekin hitz egiteko beharrari heldu zioten, baliabideak eskuratzeko eta aliantzak sortzeko, eta pobreziaren errealitate anitzak ulertzean jarri zuten fokua.

Azkenik, parte-hartzaileak baikor samar agertu ziren. Zailtasunak zailtasun, parte-hartzea bultzatzen duen eta haurrak eta nerabeak erdigunean jartzen dituen borondate sozial eta politikoa dagoela esan zuten biek. Amaitzeko, nabarmendu zuen garrantzitsua dela lankidetza-gobernantza baten alde egiten jarraitzea, prozesu kalitatezkoak, jasangarriak eta gizartean benetako eragina izango dutenak bermatzeko. Eta Ana Abrilek esan zuen bezala "itxaropena politikoki antolatu behar da".

Deskargatu PDF jakiteko zeri buruz hitz egin genuen jardunaldian.