Ohiko galderak
BizkaiaGara-n jasotako kontsultarik ohikoenen erantzunak topa daitezke hemen.
Elkarte-legeria
Irabazi-asmorik gabeko erakundeak izendatzeko zenbait modu erabiltzen dira: Irabazi Asmorik Gabeko Erakundeak, Gobernuz Kanpoko Erakundeak (GKE), etab. Hala ere, ikuspegi juridikotik, irabazi-asmorik gabeko erakundeak hiru motatakoak baino ezin dira izan: elkarteak, fundazioak eta irabazi-asmorik gabeko kooperatibak (gizarte-ekimenekoak)
Zer desberdintasun daude haien artean?
FUNDAZIOA:
Xede sozial bat duen irabazi-asmorik gabeko erakundea.
Ezaugarriak:
- Fundazioaren emaitzak neurtzeko, haren zuzeneko jarduera eta bere ingurunean duen inpaktua hartu behar dira kontuan.
- Langile izatea eta Batzordeko kide izatea bateragarria da.
- Fundatzaileak edo fundatzaileek Patronatuko Batzordearen xede eta karguak itxita utz ditzakete, eta biziartekoak ere izan daitezke (fundazioaren xedeen gaineko kontrol handiagoa).
- Gobernu-organoa Patronatuko Batzordea da. Kudeatzaileek beren iritzia ematen dute eta balantzeak aurkezten dituzte.
- Zaila da estatutuak aldatzea. Fundazioaren xedera egokitu behar dute.
- Proiektuaren bideragarritasuna frogatzen duen fundazio-zuzkidura bat eskatzen du.
Eratzeko betekizunak:
- Bilera eratzailea.
- Eskritura publikoa.
- Eratze-akta.
- Estatutuak.
- Batzordeko kideek kargua onartzea.
- Hasierako zuzkidura benetan egin dela egiaztatzea.
- EAEko Fundazioen Erregistroan izena ematea.
- IFK eskatzea.
Aplikatu beharreko legeria:
ELKARTEA
Edozein motatako xedea duen irabazi-asmorik gabeko taldea. (Xede soziala dutenek onura publikoaren deklarazioa eska dezakete).
Ezaugarriak:
- Gobernu-organoak Batzar Nagusia eta Zuzendaritza Batzordea dira.
- Bazkidea edo Zuzendaritza Batzordeko kide izatea eta elkarteko langile izatea bateragarria da (onura publikokotzat jotakoetan muga batzuekin).
- Sarbidea mugatu daiteke justifikatutako arrazoiengatik, estatutuetan jasota badaude.
- Erabakiak demokratikoki hartzen dira Batzar Nagusian: bazkide bakoitzak boto bat.
- Xedeak alda daitezke, estatutuak aldatuz gero.
- Ez da eskatzen berariazko ondare-zuzkidurarik.
Eratzeko betekizunak:
- Bilera eratzailea.
- Eratze-akta.
- Estatutuak.
- EAEko Elkarteen Erregistroan izena ematea.
- IFK eskatzea.
Aplikatu beharreko legeria:
- Euskadiko Elkarteei buruzko Legea.
GIZARTE-EKIMENEKO KOOPERATIBA
Xede sozioekonomikoa duen irabazi-asmorik gabeko taldea.
Ezaugarriak:
- Langilea eta zuzendaritzaren ordezkari izatea bateragarria da.
- Hautaketa demokratikoki egiten da bazkide diren langileen artean, eta bazkide-kopurua mugatu daiteke, baina legezko ehuneko bat bete behar da.
- Gobernu-organoak Batzar Nagusia eta Zuzendaritza Batzordea dira.
- Xedeak alda daitezke, estatutuak aldatuz gero.
- Kooperatibista bakoitzeko kapital-ekarpen bat eskatzen da.
Eratzeko betekizunak:
- Bilera eratzailea.
- Eratzearen eskritura publikoa.
- Estatutuak.
- Kooperatiben erregistroan inskribatzea.
- IFK eskatzea.
Aplikatu beharreko legeria:
Elkarte bat eratzeko, lau oinarrizko ezaugarri bete behar dira.
- Pertsona juridikoa: zenbait pertsona edo kolektibok osatua.
- Interes partekatua: elkartutako pertsonek partekatzen duten helburu partikular edo orokor batekin sortzen da.
- Irabazi-asmorik gabea: elkarteak dituen etekinak, ondarea, dirua eta abar ezin dira bazkideen artean banatu, eta elkartearen helburua betetzeko erabili behar dira.
- Funtzionamendu demokratikoa: bazkide guztiek eskubide eta betebehar berberak dituzte, eta Batzar Nagusia da organo erabakitzaile nagusia.
Edozein pertsona fisiko edo juridikok sor dezake elkarte bat, baldintza hauek beteta:
- Sustatzaileak adinez nagusiak, emantzipatutako adingabeak (16 urtetik gorakoak eta beren kontura bizi direnak) edo legezko tutoreen baimena duten emantzipatu gabeko adingabeak izatea.
- Jarduteko gaitasuna izatea eta beren egintzen erantzukizun juridikoa izatea.
- Beste pertsona edo erakunde batzuekin batera, hiru edo gehiago badira.
Atzerritarrek (pertsona fisikoei dagokienez) elkarteak sortzeko edo horietan parte hartzeko eskubidea dute, kasu bakoitzean aplikatzekoa den legeriari jarraikiz, betiere.
Elkarte bat sortzeko baldintzak betetzen direnean, prozedura hau bete behar da:
- Elkartea eratzeko bilera, fundatzaile guztien artean: erakundearen ESTATUTUAK bozkatuko dira eta Zuzendaritza Batzordeko karguak aukeratuko dira.
- Euskal Autonomia Erkidegoko Elkarteen Erregistroan INSKRIBATZEKO online eskabidea: eskatzen den dokumentazioa erantsi behar da (ERATZE AKTA eta ESTATUTUAK, fundatzaileen datu eta sinadurekin), PDF formatuan. Gainera, elektronikoki identifikatu behar da eskabidea online bete ahal izateko.
2018ko urritik aurrera, edozein pertsona juridikok (enpresak, elkarteak, etab.) administrazio publikoekin dituen harremanek telematikoak izan behar dute, legez. Horretarako, baliozko identifikazio elektroniko bat izan behar dugu. Partikularrentzat, identifikazio hori NAN elektronikoa izan daiteke, baina erakundeek ziurtagiri elektroniko bat izan behar dute, erakundearen legezko ordezkariak eskatuta.
Zenbait enpresa/erakundek administrazio publikoekin lan egiteko balio duten ziurtagiri elektronikoak ematen dituzte. Hona hemen ohikoenak diren biak, eta horien arteko aldeak:
- IZENPE: pertsona juridikoen ziurtagiri bat da, Eusko Jaurlaritzak ematen du, eta edozein administrazio publikorekin jarduteko balio du. Software bat deskargatu behar da eta ordezkariak elektronikoki edo aurrez aurre identifikatu behar du.
- CERES: pertsona juridikoen ziurtagiri bat da, Diruaren eta Zerga-zigiluaren Fabrika Nazionalak ematen du, eta edozein administrazio publikorekin jarduteko balio du. Software bat deskargatu behar da eta ordezkariak elektronikoki edo aurrez aurre identifikatu behar du.
Prezioak (2021):
- IZENPE, 60 € software edo txartel bidezko bertsioa (txartelaren irakurgailua kanpo), eta 92 € Token USB bertsioa
- CERES, 14 € software bertsioa, + 13 € txartel bidezko bertsioa (txartelaren irakurgailua kanpo), eta +35 € Token USB bertsioa
Iraupena:
- IZENPE 4 urtean behin berritu behar da, ziurtagiria iraungi aurretik legezko ordezkaria aldatzen denean izan ezik
- CERES 2 urtean behin berritu behar da, ziurtagiria iraungi aurretik legezko ordezkaria aldatzen denean izan ezik
Oharra: salbuespen gisa, Euskal Autonomia Erkidegoko Elkarteen Erregistroak eta Euskadiko eremu bereko edo txikiagoko administrazio publiko batzuek erakundearen legezko ordezkariaren identifikazio elektroniko pertsonala (NAN elektronikoa edo BakQ gakoak) onartzen dute, haren izenean jarduteko.
Edozein elkarte, fundazio eta abarrentzat, IFK (Identifikazio Fiskaleko Kodea) edo IFZ (Identifikazio Fiskaleko Zenbakia) pertsona fisiko baten NANa bezalakoak dira, eta beharrezkoak izango dira elkarteak egiten duen edozein eragiketatarako: banku-kontu bat zabaltzea, egindako erosketen faktura bat jasotzea, zerbitzu bat emateagatik faktura bat igortzea, etab.
Erakunde baten IFZ Foru Ogasunean eskatzen da. Nahitaezkoa da erakundea legez erregistratuta dagoen unean eskatzea. Era berean, behin-behinean eska daiteke dokumentazioa dagokion erregistroan aurkeztu ondoren, onespenaren zain gaudenean.
Erregistroak erakundearen legezko inskripzioa baieztatzen duenean, Foru Ogasunari jakinarazi beharko zaio, eta erregistroak behin-behineko zenbakia behin betiko IFZ bihurtzeko onartutako dokumentazioa aurkeztu beharko da.
Behar den dokumentazioa
- Erroldan alta egiteko 036 eredua, beteta.
- Elkartearen eraketa-aktaren, zuzendaritza-batzordearen eta estatutuen originala eta fotokopia, Eusko Jaurlaritzak, edo, elkartearen eremua estatukoa bada, erakunde eskudunak ikus-onetsiak.
- Errolda-aitorpena sinatzen duen pertsonaren IFZren fotokopia; elkarteko zuzendaritza-batzordeko kide bat izan behar du.
- Eusko Jaurlaritzako Elkarteen Erregistroan edo, elkartearen eremua estatukoa bada, dagokion erakunde eskudunean inskribatzeko ebazpenaren originala eta fotokopia.
Boluntariotzaren kudeaketa
Boluntariotzaren legeen helburua hirukoitza da; alde batetik, borondatezko gizarte-ekintza aldarrikatu eta defendatzea, herritarren konpromisorako eta partaidetzarako bitarteko garrantzitsu gisa; bestetik, boluntarioen eta haien erakundeen arteko harremana arautuko duten gutxieneko irizpideak bermatzea; eta, azkenik, botere instituzionalek borondatezko ekintza maila guztietan aitortu, sustatu eta bultzatzeko duten betebeharra onartzea. Nazioarteko, Europako, estatuko eta autonomia-erkidegoko legeria dago.
Boluntariotzaren Estatuko Legearen (45/2015 Legea) aplikazio-eremua Estatuko edo autonomiaz gaindiko programetan parte hartzen duten edo halakoak gauzatzen dituzten boluntario eta erakundeetara mugatzen da, bai eta Estatuaren eskumen esklusiboko jarduera jakin batzuetan parte hartzen dutenetara ere. Autonomia-erkidegoek beren legeak onartu dituzte urteetan zehar; gure autonomia-erkidegoan, 17/1998 Legea, ekainaren 25ekoa, Boluntarioei Buruzkoa (pdf) daukagu.
Boluntarioak dituzten eta interes orokorreko jarduerak (gizartearen edo pertsonaren aldekoak) egiten dituzten irabazi-asmorik gabeko erakunde guztiak daude lege horien eraginpean. Legearen arabera, hauek dira interes orokorreko jarduerak: “Laguntzakoak, gizarte-zerbitzuetakoak, zibikoak, hezkuntzaren arlokoak, kulturalak, zientifikoak, kirolekoak, osasun-arlokoak, garapenerako lankidetzakoak, ingurumena babestekoak, ekonomia edo ikerketa defendatzekoak, elkarte-bizitza garatzekoak, boluntariotza sustatzekoak, eta antzeko izaera duen beste edozein”.
EAEko Boluntariotzari buruzko Legearen arabera, boluntariotza-erakundeen betebehar nagusiak puntu hauetan laburbil daitezke:
- Alten eta bajen erregistro bat izatea.
- Erakundearen eta boluntarioen arteko idatzizko konpromisoa.
- Boluntariotzaren Barne Estatutu bat izatea (gutxienez, onartzeko eta baztertzeko irizpideak, eskubideak eta betebeharrak)
- Erantzukizun Zibileko eta istripuetako aseguru-poliza bat kontratatzea boluntarioentzat.
- Boluntarioen informazio-, prestakuntza-, orientazio-, laguntza-, jarraipen- eta partaidetza-prozesuak bermatzea erakundean bertan (ARRETA Plana edo Boluntariotzaren Plana).
- Borondatezko ekintzatik datozen gastuak estaltzea(aldez aurretik hala hitzartu denean).
- Borondatezko lankidetzako ziurtagiriak ematea.
- Boluntarioekin hartutako konpromisoak betetzea.
Boluntariotzaren barne-estatutuak boluntarioek erakundean duten parte-hartzea arautzen du, parte hartzeko moduaren oinarri diren printzipioak biltzen ditu eta arauak ezartzen ditu. Funtsezko elementua da erakundeak egoki jardutekio, arrazoi hauengatik:
- defendatzen duen boluntariotza-kontzeptua eta -eredua zehazten ditu;
- boluntarioak nor diren eta zer eginkizun dituzten, zer erantzukizun hartzen dituzten beren gain eta boluntarioek erakundearekiko eta erakundeak boluntarioekiko zer eskubide eta betebehar dituzten zehazten du;
- boluntariotza egituran kokatzen du;
- boluntarioak sartzeko prozesua eta prozedura finkatzen ditu, parte hartzeko irizpideak, baldintzak eta mekanismoak eta erakundeko gainerako kideekiko harreman-esparrua zehaztuz.
Boluntariotzaren barne-estatutuak boluntarioak identifikatzen ditu eta identitatea ematen die erakundearen barruan. Komeni da boluntario sartu nahi duten pertsonei aurkeztea, ideiak, egitura, programak eta instalazioak aurkezten zaizkien moduan.
Euskal Autonomia Erkidegoko Boluntariotza Erakundeen Errolda arautzen duen 169/2000 Dekretuaren arabera, erroldatu ahal izateko baldintzetako bat Boluntariotzaren Barne Estatutu bat izatea da. Estatutu horretan, gutxienez, boluntarioen eskubide eta betebeharrak jasoko dira, bai eta boluntarioak onartzeko eta baztertzeko erakunde bakoitzaren arrazoiak ere.
Boluntak zera gomendatzen du: gutxienekoez gain, boluntarioek erakundean duten parte-hartzearen funtsezko alderdiak jasoko dituen Boluntariotzaren Barne Estatutu bat egitea. Horretarako, dokumentu hori prestatzeko moduari buruzko gida bat egin dugu, eta edukiari buruzko iradokizunak jasotzen ditu: https://www.bolunta.org/wp-content/uploads/2017/11/el-estatuto-interno-del-voluntariado.pdf
17/1998 Legeak, ekainaren 25ekoak, Boluntarioei Buruzkoak, bere 8. artikuluaren 4. apartatuko e) letran ezarritakoari jarraikiz, “boluntarioak dituzten erakundeek, edozein lege-ereduri dagozkiola ere, boluntarioentzako aseguru-poliza sinatu behar dute, boluntarioei osasun-laguntzagatiko, heriotzagatiko eta baliaezintasunagatiko estaldura bermatzeko, bai eta beren jarduera gauzatzean hirugarrenei eragin diezazkieketen kalte-galerak estaltzeko ere”.
Horretarako sinatutako erantzukizun zibileko polizak gutxienez 50 milioi pezetako (300.506,05 euro) kapital aseguratua izango du. Legearen arabera, nahitaezkoa da Boluntariotzaren Aseguruak bi alderdi hauek estaltzea:
- Boluntarioak bere jardunean hirugarrenei eragin diezazkiekeen kalteen erantzukizun zibila
- Osasun-laguntza, borondatezko ekintzan izandako istripuengatiko heriotza edo baliaezintasuna
Beraz, boluntariotzaren aseguruak izenezkoa izan behar du (pertsona/izen bakoitzeko aseguru bat), nahiz eta batzuetan aseguru-etxeek aukera ematen duten urteko prima bat ordaintzeko pertsona-kopuru jakin baten truke (adibidez, 20), eta estalitako pertsonen izenen zerrenda norbait sartzen den bakoitzean edo norbaiten baja egitean eguneratzen da. Halakoetan, oso garrantzitsua da zerrenda eguneratuta izatea (eta aseguruari jakinarazi izana), estaldura-arazorik ez izateko.
Elkarteen kudeaketa/dinamizazioa
Proiektu bat idaztea baliagarria da ekintzak zehaztu eta ordenatzeko, bai eta beste pertsona, elkarte eta erakunde batzuen lankidetza lortu eta laguntzak, dirulaguntzak eta babesak eskuratzeko ere. Halaber, emaitzen jarraipena eta ebaluazioa egitea errazten digu.
Dokumentu hori barnean (bazkideentzat) nahiz jarduerak egiteko baliabideak bilatzeko (dirulaguntzak, babes ekonomikoa…) erabiliko dugu eta, beraz, dirulaguntza batean eskatu ohi dizkiguten atalak izan beharko ditu, besteak beste, hauek:
- Proiektuaren izena. (IZENA)
- Proiektuaren deskribapena. (LABURRA)
- Oinarria edo justifikazioa. (PROIEKTUAREN BEHARRA)
- Esparru instituzionala. (ERAKUNDEAREN GAITASUNA PROIEKTUA GARATZEKO, BAI ETA ERAKUNDEARI BURUZKO INFORMAZIO ZEHATZA ERE)
- Proiektuaren xedea. (PROIEKTUAREN HELBURU OROKORRA)
- Helburuak. (HELBURU ZEHATZAK; OPERATIBOAK; EMAITZAK)
- Hartzaileak. (DESKRIBAPENA, PROFILA, EZAUGARRIAK)
- Kokapen fisikoa eta lurralde-eremua. (GAUZATZEKO TOKIA ETA HARTZEN DUEN LURRALDEA)
- Jarduerak eta zereginak. (EGIN BEHARREKO JARDUERAK ETA JARDUERA BAKOITZEKO ZEREGINEN XEHETASUNAK)
- Metodologia eta estiloa. (GAUZATZE-IRIZPIDEAK, TRESNAK, FILOSOFIA…)
- Lan-egutegia eta jardueren agenda. (DATAK, IRAUPENA, DENBOREN BANAKETA)
- Proiektuaren kudeaketa. (BARNE-ANTOLAMENDUA, LANKIDETZAK, HEDAPENA, PARTE-HARTZEA…)
- Baliabideak. (GIZA BALIABIDEAK, MATERIALAK, TEKNIKOAK, EKONOMIKOAK)
- Aurrekontua. (DIRU-SARREREN ETA GASTUEN BANAKAPEN XEHEA)
- Ebaluazioa. (EBALUAZIO-IRIZPIDEAK –zer ebaluatzen den–, EBALUAZIO-SISTEMA –nola ebaluatzen den– eta DENBORAK –noiz ebaluatzen den–)
- Kanpo-faktoreak (PROIEKTUAREN ARRAKASTAN ERAGINA IZAN DEZAKETEN ERAKUNDEAZ KANPOKO ELEMENTUAK)
Aurreko atalak zehatzago ikusteko, proiektuak egiteari buruzko gure argitalpena kontsulta dezakezu esteka honetan.
Erakundeek aurrez aurre duten erronka handietako bat proiektuak, jarduerak eta/edo zerbitzuak finantzatzea da. Hala, erakundeek baliabide berriak sortzeko, bilatzeko edo erakartzeko premia izaten dute egunero.
Baliabide horien jatorriaren arabera, berezko baliabideez edo besteren baliabideez hitz egin dezakegu:
- BEREZKO BALIABIDEAK EDO NORBERAK SORTUAK: Baliabide hauek erakundeak berak sortzen ditu, bazkideen kuoten, unean uneko dohaintzen, legatuen, zerbitzu-prestazioaren eta jarduera nagusia finantzatzeko egindako bilketa-ekitaldien bidez (esaterako, kanpainak, diru-bilketak, merchandisinga, beste produktu batzuen salmenta, etab.).
- BESTEREN BALIABIDEAK EDO KANPOTIK DATOZENAK: Kanpoko eragile finantzatzaileetatik (pertsonak, erakundeak, enpresak, etab.) datozen baliabideak dira, eta gehienetan gizarte-proiektu bat finantzaketaren xede gisa aurkeztea eskatzen dute. Hala, talde horren barruan daude:
- Administrazio publikoak (tokikoa, erkidegokoa, estatukoa eta Europakoa). Administrazio publikoak erakundeen finantzatzaile nagusietako bat izaten jarraitzen du, batez ere kontratu, hitzarmen eta dirulaguntzen bidez.
- Irabazizko edo merkataritzako erakundeak, hau da, enpresak, eta, horiekin batera, enpresetatik sortutako fundazioak, normalean enpresaren gizarte-erantzukizuneko ekintzak antolatu eta artikulatu behar direlako.
- Hirugarren sektoreko beste erakunde batzuk, esaterako, gizarte-proiektuetarako laguntzak ematen dituzten fundazioak; hau da, beren funtsak beste erakunde batzuetara bideratzen dituztenak, normalean gizarte-proiektuetarako laguntzen deialdien bidez.
- Aurrezki-kutxen gizarte-ekintzak, zeinak beren irabazien zati bat gizarte-erakundeentzako finantza-laguntzetara bideratzen duten, normalean deialdi publikoen bidez.
- Herritarrak orokorrean, bazkide/harpidedun berriak, noizbehinkako dohaintza-egileak eta abar erakartzeko iturri gisa.
Hala elkarteek nola irabazi-asmorik gabeko gainerako erakundeek kontratatutako pertsonak izan ditzakete, legez. Erakunde askotan, profesionalek egiten dute lan, eta profesional horiek besteren konturako langile kontratatuak (langileak), norbere kontura lan egiten duten profesional independenteak (autonomoak) eta laguntzaile edo boluntarioak izan daitezke.
Azken horien kasuan, ez da langile-kontratazio bat izaten, ekintza boluntario bat baizik. (Laguntzaileak/boluntarioak izanez gero, boluntariotzari buruzko legea errespetatu beharko litzateke, eta, beraz, boluntarioek ez lituzkete ordain daitezkeen lanpostuak bete beharko).
Pertsona bat lanerako kontratatzeko orduan, indarrean dagoen legeria bete beharko da, abiapuntutzat hartuta Langileen Estatutua eta aplikatu beharreko hitzarmen kolektiboa, dagokion sektore ekonomikoaren eta kokapen geografikoaren arabera.
Bizkaian, adibidez, Bizkaiko Esku-Hartze Sozialeko sektoreko hitzarmen kolektiboa dugu, zeinak esku-hartze sozialaren eremuan langileen lan-baldintzak eta jarduera bera arautzen dituen. Hau da, hitzarmenaren arabera: gizarte-premiei erantzuten dieten jarduera edo ekintza guztiak, baldin eta horien helburua gizarte-bazterkeriako prozesuak arintzea edo zuzentzea eta gizarteratze-prozesuak sustatu eta bazterkeria prebenitzea bada. Baita partaidetzako eta gizarte-ehuna indartzeko jarduerak ere, hezkuntza ez-formalaren (aisialdi hezitzailea) eta animazio soziokulturalaren bidez aritzen direnean. Era berean, hitzarmen honen eraginpean egongo dira gizarte-ekintza, gizarte- eta lan-arloa, gizarte- eta osasun-arloa, gizarte- eta kultura-arloa (gizarte-partaidetzako prozesuak, animazio soziokulturaleko eredu batetik) eta gizarte- eta hezkuntza-arloa (aisialdi hezitzailea eta hezkuntza ez-formala). Irabazi-asmorik gabeko erakunde batean besteren kontura kontratatzeko urratsak/betebeharrak beste edozein erakunde edo pertsonarentzat dauden berberak dira:
- ENTITATEARI Gizarte Segurantzan ALTA EGITEA
- Kontratatu beharreko pertsonaren Gizarte Segurantzako zenbakia eskatzea (halakorik ez badu, eskatu egin beharko du) eta pertsonari ALTA egitea Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean.
- Lan-harremana formalizatzea: LAN-KONTRATUA sinatzea eta SEPEn aurkeztea.
Lan-harremana formalizatu ondoren, hainbat izapide/betebehar ere egongo dira kontratuaren indarraldi osoan: nominak prestatzea, soldata ordaintzea, Gizarte Segurantzaren eta PFEZren atxikipenak eta horiei dagozkien diru-sarrerak/aitorpenak egitea Gizarte Segurantzaren Diruzaintzan eta Foru Ogasunean, langileari PFEZren urteko ziurtagiriak ematea...
Irabazi-asmorik gabeko erakundeek beren borondatez eta aldez aurretik BFAko Ogasun Departamentuari jakinarazita aukeratu ahal izango dute zerga-araubide berezia, zeina lege honek arautzen duen: 4/2019 FORU ARAUA, martxoaren 20koa, irabazteko asmorik gabeko entitateen eta mezenasgorako zerga- pizgarrien zerga-araubideari buruzkoa.
Araubide berezi horrek zerga-onura jakin batzuk izateko eskubidea ematen du, besteak beste: pertsona eta enpresentzako kenkaria, araudi honen xede diren irabazi-asmorik gabeko erakundeei emandako dohaintzengatik.
4/2019 Foru Arauaren arabera, irabazi-asmorik gabeko erakundeen artean, onura publiko gisa deklaratutako fundazioek eta elkarteek soilik jaso dezakete kenkari hori. Halakoetan, pertsonek edo enpresek kenkariaren oinarriaren % 30 desgraba dezakete PFEZren eta sozietateen aitorpenetatik, hurrenez hurren. Kenkari hori eraginkorra izan dadin, irabazi-asmorik gabeko erakundeak ziurtagiri bat egin behar dio pertsona/enpresari urtean emandako zenbatekoengatik, eta dagokion inprimakia aurkeztu behar du Foru Ogasunean.