Ohiko galderak

BizkaiaGara-n jasotako kontsultarik ohikoenen erantzunak topa daitezke hemen.

Elkarte-legeria

Irabazi-asmorik gabeko erakundeak izendatzeko zenbait modu erabiltzen dira: Irabazi Asmorik Gabeko Erakundeak, Gobernuz Kanpoko Erakundeak (GKE), etab. Hala ere, ikuspegi juridikotik, irabazi-asmorik gabeko erakundeak hiru motatakoak baino ezin dira izan: elkarteak, fundazioak eta irabazi-asmorik gabeko kooperatibak (gizarte-ekimenekoak)

Zer desberdintasun daude haien artean?

FUNDAZIOA:

Xede sozial bat duen irabazi-asmorik gabeko erakundea.

Ezaugarriak:

  • Fundazioaren emaitzak neurtzeko, haren zuzeneko jarduera eta bere ingurunean duen inpaktua hartu behar dira kontuan.
  • Langile izatea eta Batzordeko kide izatea bateragarria da.
  • Fundatzaileak edo fundatzaileek Patronatuko Batzordearen xede eta karguak itxita utz ditzakete, eta biziartekoak ere izan daitezke (fundazioaren xedeen gaineko kontrol handiagoa).
  • Gobernu-organoa Patronatuko Batzordea da. Kudeatzaileek beren iritzia ematen dute eta balantzeak aurkezten dituzte.
  • Zaila da estatutuak aldatzea. Fundazioaren xedera egokitu behar dute.
  • Proiektuaren bideragarritasuna frogatzen duen fundazio-zuzkidura bat eskatzen du.

Eratzeko betekizunak:

  • Bilera eratzailea.
  • Eskritura publikoa.
  • Eratze-akta.
  • Estatutuak.
  • Batzordeko kideek kargua onartzea.
  • Hasierako zuzkidura benetan egin dela egiaztatzea.
  • EAEko Fundazioen Erregistroan izena ematea.
  • IFK eskatzea.

Aplikatu beharreko legeria:

ELKARTEA

Edozein motatako xedea duen irabazi-asmorik gabeko taldea. (Xede soziala dutenek onura publikoaren deklarazioa eska dezakete).

Ezaugarriak:

  • Gobernu-organoak Batzar Nagusia eta Zuzendaritza Batzordea dira.
  • Bazkidea edo Zuzendaritza Batzordeko kide izatea eta elkarteko langile izatea bateragarria da (onura publikokotzat jotakoetan muga batzuekin).
  • Sarbidea mugatu daiteke justifikatutako arrazoiengatik, estatutuetan jasota badaude.
  • Erabakiak demokratikoki hartzen dira Batzar Nagusian: bazkide bakoitzak boto bat.
  • Xedeak alda daitezke, estatutuak aldatuz gero.
  • Ez da eskatzen berariazko ondare-zuzkidurarik.

Eratzeko betekizunak:

  • Bilera eratzailea.
  • Eratze-akta.
  • Estatutuak.
  • EAEko Elkarteen Erregistroan izena ematea.
  • IFK eskatzea.

Aplikatu beharreko legeria:

Xede sozioekonomikoa duen irabazi-asmorik gabeko taldea.

Ezaugarriak:

  • Langilea eta zuzendaritzaren ordezkari izatea bateragarria da.
  • Hautaketa demokratikoki egiten da bazkide diren langileen artean, eta bazkide-kopurua mugatu daiteke, baina legezko ehuneko bat bete behar da.
  • Gobernu-organoak Batzar Nagusia eta Zuzendaritza Batzordea dira.
  • Xedeak alda daitezke, estatutuak aldatuz gero.
  • Kooperatibista bakoitzeko kapital-ekarpen bat eskatzen da.

Eratzeko betekizunak:

  • Bilera eratzailea.
  • Eratzearen eskritura publikoa.
  • Estatutuak.
  • Kooperatiben erregistroan inskribatzea.
  • IFK eskatzea.

Aplikatu beharreko legeria:

Elkarte bat eratzeko, lau oinarrizko ezaugarri bete behar dira.

  • Pertsona juridikoa: zenbait pertsona edo kolektibok osatua.
  • Interes partekatua: elkartutako pertsonek partekatzen duten helburu partikular edo orokor batekin sortzen da.
  • Irabazi-asmorik gabea: elkarteak dituen etekinak, ondarea, dirua eta abar ezin dira bazkideen artean banatu, eta elkartearen helburua betetzeko erabili behar dira.
  • Funtzionamendu demokratikoa: bazkide guztiek eskubide eta betebehar berberak dituzte, eta Batzar Nagusia da organo erabakitzaile nagusia.

Edozein pertsona fisiko edo juridikok sor dezake elkarte bat, baldintza hauek beteta:

  • Sustatzaileak adinez nagusiak, emantzipatutako adingabeak (16 urtetik gorakoak eta beren kontura bizi direnak) edo legezko tutoreen baimena duten emantzipatu gabeko adingabeak izatea.
  • Jarduteko gaitasuna izatea eta beren egintzen erantzukizun juridikoa izatea.
  • Beste pertsona edo erakunde batzuekin batera, hiru edo gehiago badira.

Atzerritarrek (pertsona fisikoei dagokienez) elkarteak sortzeko edo horietan parte hartzeko eskubidea dute, kasu bakoitzean aplikatzekoa den legeriari jarraikiz, betiere.

Elkarte bat sortzeko baldintzak betetzen direnean, prozedura hau bete behar da:

  1. Elkartea eratzeko bilera, fundatzaile guztien artean: erakundearen ESTATUTUAK bozkatuko dira eta Zuzendaritza Batzordeko karguak aukeratuko dira.
  2. Euskal Autonomia Erkidegoko Elkarteen Erregistroan INSKRIBATZEKO online eskabidea: eskatzen den dokumentazioa erantsi behar da (ERATZE AKTA eta ESTATUTUAK, fundatzaileen datu eta sinadurekin), PDF formatuan. Gainera, elektronikoki identifikatu behar da eskabidea online bete ahal izateko.

2018ko urritik aurrera, edozein pertsona juridikok (enpresak, elkarteak, etab.) administrazio publikoekin dituen harremanek telematikoak izan behar dute, legez. Horretarako, baliozko identifikazio elektroniko bat izan behar dugu. Partikularrentzat, identifikazio hori NAN elektronikoa izan daiteke, baina erakundeek ziurtagiri elektroniko bat izan behar dute, erakundearen legezko ordezkariak eskatuta.

Zenbait enpresa/erakundek administrazio publikoekin lan egiteko balio duten ziurtagiri elektronikoak ematen dituzte. Hona hemen ohikoenak diren biak, eta horien arteko aldeak:

  • IZENPE: pertsona juridikoen ziurtagiri bat da, Eusko Jaurlaritzak ematen du, eta edozein administrazio publikorekin jarduteko balio du. Software bat deskargatu behar da eta ordezkariak elektronikoki edo aurrez aurre identifikatu behar du.
  • CERES: pertsona juridikoen ziurtagiri bat da, Diruaren eta Zerga-zigiluaren Fabrika Nazionalak ematen du, eta edozein administrazio publikorekin jarduteko balio du. Software bat deskargatu behar da eta ordezkariak elektronikoki edo aurrez aurre identifikatu behar du.

Prezioak (2021):

  • IZENPE, 60 € software edo txartel bidezko bertsioa (txartelaren irakurgailua kanpo), eta 92 € Token USB bertsioa
  • CERES, 14 € software bertsioa, + 13 € txartel bidezko bertsioa (txartelaren irakurgailua kanpo), eta +35 € Token USB bertsioa

Iraupena:

  • IZENPE 4 urtean behin berritu behar da, ziurtagiria iraungi aurretik legezko ordezkaria aldatzen denean izan ezik
  • CERES 2 urtean behin berritu behar da, ziurtagiria iraungi aurretik legezko ordezkaria aldatzen denean izan ezik

Oharra: salbuespen gisa, Euskal Autonomia Erkidegoko Elkarteen Erregistroak eta Euskadiko eremu bereko edo txikiagoko administrazio publiko batzuek erakundearen legezko ordezkariaren identifikazio elektroniko pertsonala (NAN elektronikoa edo BakQ gakoak) onartzen dute, haren izenean jarduteko.

Edozein elkarte, fundazio eta abarrentzat, IFK (Identifikazio Fiskaleko Kodea) edo IFZ (Identifikazio Fiskaleko Zenbakia) pertsona fisiko baten NANa bezalakoak dira, eta beharrezkoak izango dira elkarteak egiten duen edozein eragiketatarako: banku-kontu bat zabaltzea, egindako erosketen faktura bat jasotzea, zerbitzu bat emateagatik faktura bat igortzea, etab.

Erakunde baten IFZ Foru Ogasunean eskatzen da. Nahitaezkoa da erakundea legez erregistratuta dagoen unean eskatzea. Era berean, behin-behinean eska daiteke dokumentazioa dagokion erregistroan aurkeztu ondoren, onespenaren zain gaudenean.

Erregistroak erakundearen legezko inskripzioa baieztatzen duenean, Foru Ogasunari jakinarazi beharko zaio, eta erregistroak behin-behineko zenbakia behin betiko IFZ bihurtzeko onartutako dokumentazioa aurkeztu beharko da.

Behar den dokumentazioa

  • Erroldan alta egiteko 036 eredua, beteta.
  • Elkartearen eraketa-aktaren, zuzendaritza-batzordearen eta estatutuen originala eta fotokopia, Eusko Jaurlaritzak, edo, elkartearen eremua estatukoa bada, erakunde eskudunak ikus-onetsiak.
  • Errolda-aitorpena sinatzen duen pertsonaren IFZren fotokopia; elkarteko zuzendaritza-batzordeko kide bat izan behar du.
  • Eusko Jaurlaritzako Elkarteen Erregistroan edo, elkartearen eremua estatukoa bada, dagokion erakunde eskudunean inskribatzeko ebazpenaren originala eta fotokopia.

Elkarte batek onura publikokoa dela deklaratzeko betekizun batzuk bete eta agiri jakin batzuk aurkeztu behar ditu.

Lehendabiziko betekizuna gutxienez hiru urteko antzinatasuna izatea da, baita ekainaren 22ko 7/2007 Legearen 42.a artikuluan aipatzen diren interes orokorreko helburuak izatea ere.

Aitorpena eskatzeko, elkarteak batzarrean, zuzendaritza-batzordean edo estatutuen arabera dagokion gobernu-organoan batzordean hartuko du erabakia. Behin erabakia hartuta, dagokion dokumentazioa aurkeztu beharko da Eusko Jaurlaritzako Elkarteen erregistroan.

Eusko Jaurlaritzari dagokio deklarazioa ematea, Gobernu Kontseiluan erabakitako dekretuaren bidez, elkartearen helburuen araberako sailak proposamena egin eta gero.

Onura publikoko izaeraren aitorpena jasotzen duten elkarteek agiri guztietan aipatutako izendapena erabiltzeko eskubidea izango dute, eta salbuespen, hobari, dirulaguntza eta bestelako laguntza eta onura ekonomiko, fiskal eta administratiboak eskuratu ahal izango dituzte.

 

Elkarte baten derrigorrezko liburuak 3 dira: akta-liburua, kontu-liburua eta bazkideen liburua.

BAZKIDEEN LIBURUAN bazkideen altak eta bajak erregistratzen dira. Beraz, liburu horren nahitaezko datuak honako hauek izango dira: elkartekide-zenbakia, izen osoa, NANa, harremanetarako datuak (elkarteak erabakiko du zeintzuk diren beharrezkoak: helbidea, telefonoa, helbide elektronikoa, etab.), alta-data eta baja-data.

Nahiz eta pertsonari baja eman, bazkide-zenbakia mantendu egingo da eta ez zaio inori esleituko. Liburuan agertu behar duten lehenengo bazkideak liburua eratzeko aktan agertzen diren pertsonak izango dira. Hortik aurrera, bazkide gisa onartutako gainerako pertsonak sartuko dira, estatutuetan adierazitakoaren arabera.

AKTEN LIBURUAN elkartearen funtsezko bileren aktak jasotzen dira (ohiko eta ezohiko batzar orokorren bilerak, eta Zuzendaritza Batzordearen bilerak). Bilera/akta bakoitzean, datu hauek agertu behar dira:

-Bilera mota (Ohiko/Ezohiko Batzarra/Zuzendaritza Batzordea)

-Bileraren lekua, eguna, hasiera-ordua eta amaiera-ordua. (Lehen eta bigarren deialdirik egin bada, orduak adieraziko dira)

-Bertaratutako pertsonak. (Ez da beharrezkoa aktan pertsona guztien izena jartzea, baina bai pertsona kopurua eta dituzten karguak. Idazkaritzako arduradunak dokumentu bereizi batean eduki beharko ditu bertaratutakoen zerrenda eta ordezkatutako pertsonena, botoa eskuordetzeko dokumentuarekin/ordezkaritzarekin)

-Gai-zerrenda (bileran eztabaidatuko diren gaien zerrenda, bazkideei aldez aurretik jakinarazi beharko zaiena eta gai-zerrendan aurreikusita ez dauden gaiak eztabaidatu ezin izango dituena, salbu eta bilera hasi baino lehen gune bat irekitzen bada eta gehiengoz erabakitzen bada).

-Hartutako akordioak (gai-zerrendako puntuen estatutuetan aurreikusitako gehiengoekin adostutako erabakiak). Bozketarik egonez gero, adierazi egin beharko da zein botorekin hartu diren erabakiak (aldeko botoak, kontrakoak eta abstentzioak/boto baliogabeak).

-Elkartearen lehendakaritzaren eta idazkaritzaren sinadura (akta behin betikoa denean = batzarrak irakurri eta onartzen duenean)

KONTUEN LIBURUAN urteko balantzea idazten da, erakundearen diru-sarrerak eta gastuak eta ekitaldiaren amaieran ateratzen den ondarea jasota. Ez da beharrezkoa zehaztutako eragiketa guztiak agertzea, baizik eta urteko laburpen kontablea, ekitaldiaren emaitza gisa batzar orokorrari aurkeztu beharko zaiona.

Akta-liburuak, bazkideak eta kontuak ezin dira paperean entregatu, eta, beraz, online entregatu behar dira Elkarteen Erregistroaren webgunean, identifikazio elektronikoarekin. Horrek esan nahi du, paperezko liburuak baldin badituzue, digitalizatu egin behar dituzuela eta liburua amaitutzat eman azken oharra egiten duzuen datan, eta une horretatik aurrera liburua telematikoki eraman word, excel edo antzeko fitxategi batean.

Liburu bakoitzak 100 orrialde izan behar ditu, korrelatiboki zenbakituta, eta orri bakoitzean zein elkarte den eta zein liburu den identifikatu behar da. Adibidez: XXX elkarteko bazkideen liburua (1º orrialdea), XXX elkarteko kontuen liburua (3. orrialdea), etab.

Erregistroan liburuak PDF formatuan aurkeztu behar dira eta, hasiera batean, 100 orrialdeak amaitzean bakarrik aurkeztu behar dira. Dena den, amaitu baino lehen aurkeztu nahi badituzu (adibidez, zuzendaritza-batzordea aldatzen denean), liburu osoa aurkeztu beharko da 100 orriekin, nahiz eta 20 orrialde baino ez egon. Liburu bera erregistrora berriz aurkezten denean, ordura arte idatzita dauden 100 orrialdeak aurkezten dira berriro (dagoeneko aurkeztutako 20 orrialdeak eta hurrengo 10 orrialdeak, adibidez).

Erregistroko esteka honetan eskuratu dezakezue dokumentazioa eta hori egiteko prozedura (izapideak, liburuak eta ziurtagiriak, liburuak legeztatzea)

* Bazkideen liburu-txantiloiak, kontuak eta aktak- Eranskina

 

Boluntariotzaren kudeaketa

Boluntariotzaren legeen helburua hirukoitza da; alde batetik, borondatezko gizarte-ekintza aldarrikatu eta defendatzea, herritarren konpromisorako eta partaidetzarako bitarteko garrantzitsu gisa; bestetik, boluntarioen eta haien erakundeen arteko harremana arautuko duten gutxieneko irizpideak bermatzea; eta, azkenik, botere instituzionalek borondatezko ekintza maila guztietan aitortu, sustatu eta bultzatzeko duten betebeharra onartzea. Nazioarteko, Europako, estatuko eta autonomia-erkidegoko legeria dago.

Boluntariotzaren Estatuko Legearen (45/2015 Legea) aplikazio-eremua Estatuko edo autonomiaz gaindiko programetan parte hartzen duten edo halakoak gauzatzen dituzten boluntario eta erakundeetara mugatzen da, bai eta Estatuaren eskumen esklusiboko jarduera jakin batzuetan parte hartzen dutenetara ere. Autonomia-erkidegoek beren legeak onartu dituzte urteetan zehar; gure autonomia-erkidegoan, 17/1998 Legea, ekainaren 25ekoa, Boluntarioei Buruzkoa (pdf) daukagu.

Boluntarioak dituzten eta interes orokorreko jarduerak (gizartearen edo pertsonaren aldekoak) egiten dituzten irabazi-asmorik gabeko erakunde guztiak daude lege horien eraginpean. Legearen arabera, hauek dira interes orokorreko jarduerak: “Laguntzakoak, gizarte-zerbitzuetakoak, zibikoak, hezkuntzaren arlokoak, kulturalak, zientifikoak, kirolekoak, osasun-arlokoak, garapenerako lankidetzakoak, ingurumena babestekoak, ekonomia edo ikerketa defendatzekoak, elkarte-bizitza garatzekoak, boluntariotza sustatzekoak, eta antzeko izaera duen beste edozein”.

EAEko Boluntariotzari buruzko Legearen arabera, boluntariotza-erakundeen betebehar nagusiak puntu hauetan laburbil daitezke:

  • Alten eta bajen erregistro bat izatea.
  • Erakundearen eta boluntarioen arteko idatzizko konpromisoa.
  • Boluntariotzaren Barne Estatutu bat izatea (gutxienez, onartzeko eta baztertzeko irizpideak, eskubideak eta betebeharrak)
  • Erantzukizun Zibileko eta istripuetako aseguru-poliza bat kontratatzea boluntarioentzat.
  • Boluntarioen informazio-, prestakuntza-, orientazio-, laguntza-, jarraipen- eta partaidetza-prozesuak bermatzea erakundean bertan (ARRETA Plana edo Boluntariotzaren Plana).
  • Borondatezko ekintzatik datozen gastuak estaltzea(aldez aurretik hala hitzartu denean).
  • Borondatezko lankidetzako ziurtagiriak ematea.
  • Boluntarioekin hartutako konpromisoak betetzea.

Boluntariotzaren barne-estatutuak boluntarioek erakundean duten parte-hartzea arautzen du, parte hartzeko moduaren oinarri diren printzipioak biltzen ditu eta arauak ezartzen ditu. Funtsezko elementua da erakundeak egoki jardutekio, arrazoi hauengatik:

  • defendatzen duen boluntariotza-kontzeptua eta -eredua zehazten ditu;
  • boluntarioak nor diren eta zer eginkizun dituzten, zer erantzukizun hartzen dituzten beren gain eta boluntarioek erakundearekiko eta erakundeak boluntarioekiko zer eskubide eta betebehar dituzten zehazten du;
  • boluntariotza egituran kokatzen du;
  • boluntarioak sartzeko prozesua eta prozedura finkatzen ditu, parte hartzeko irizpideak, baldintzak eta mekanismoak eta erakundeko gainerako kideekiko harreman-esparrua zehaztuz.

Boluntariotzaren barne-estatutuak boluntarioak identifikatzen ditu eta identitatea ematen die erakundearen barruan. Komeni da boluntario sartu nahi duten pertsonei aurkeztea, ideiak, egitura, programak eta instalazioak aurkezten zaizkien moduan.

Euskal Autonomia Erkidegoko Boluntariotza Erakundeen Errolda arautzen duen 169/2000 Dekretuaren arabera, erroldatu ahal izateko baldintzetako bat Boluntariotzaren Barne Estatutu bat izatea da. Estatutu horretan, gutxienez, boluntarioen eskubide eta betebeharrak jasoko dira, bai eta boluntarioak onartzeko eta baztertzeko erakunde bakoitzaren arrazoiak ere.

BizkaiaGara-k zera gomendatzen du: gutxienekoez gain, boluntarioek erakundean duten parte-hartzearen funtsezko alderdiak jasoko dituen Boluntariotzaren Barne Estatutu bat egitea. Horretarako, dokumentu hori prestatzeko moduari buruzko gida bat egin dugu, eta edukiari buruzko iradokizunak jasotzen ditu: Elkarteentzako aholkularitza | BizkaiaGara

17/1998 Legeak, ekainaren 25ekoak, Boluntarioei Buruzkoak, bere 8. artikuluaren 4. apartatuko e) letran ezarritakoari jarraikiz, “boluntarioak dituzten erakundeek, edozein lege-ereduri dagozkiola ere, boluntarioentzako aseguru-poliza sinatu behar dute, boluntarioei osasun-laguntzagatiko, heriotzagatiko eta baliaezintasunagatiko estaldura bermatzeko, bai eta beren jarduera gauzatzean hirugarrenei eragin diezazkieketen kalte-galerak estaltzeko ere”.

Horretarako sinatutako erantzukizun zibileko polizak gutxienez 50 milioi pezetako (300.506,05 euro) kapital aseguratua izango du. Legearen arabera, nahitaezkoa da Boluntariotzaren Aseguruak bi alderdi hauek estaltzea:

  1. Boluntarioak bere jardunean hirugarrenei eragin diezazkiekeen kalteen erantzukizun zibila
  2. Osasun-laguntza, borondatezko ekintzan izandako istripuengatiko heriotza edo baliaezintasuna

Beraz, boluntariotzaren aseguruak izenezkoa izan behar du (pertsona/izen bakoitzeko aseguru bat), nahiz eta batzuetan aseguru-etxeek aukera ematen duten urteko prima bat ordaintzeko pertsona-kopuru jakin baten truke (adibidez, 20), eta estalitako pertsonen izenen zerrenda norbait sartzen den bakoitzean edo norbaiten baja egitean eguneratzen da. Halakoetan, oso garrantzitsua da zerrenda eguneratuta izatea (eta aseguruari jakinarazi izana), estaldura-arazorik ez izateko.

Boluntarioei buruzko Euskadiko Legeak dio (8. artikuluan, 4. puntuan, g atalean) erakundeen betebeharretako bat dela Boluntarioari berak egindako lanak egiaztatzen dituen agiri bat egitea. Horrek esan nahi du boluntarioek eskubidea dutela erakundeari egiaztagiri hori eskatzeko, beharrezkotzat jotzen dutenean.

Egiaztagiri horrek ez dauka, legearen arabera, inolako derrigorrezko edukirik, baina agerikoa da gutxienez hau jaso beharko lukeela:

Boluntarioaren legezko identifikazioa 

Egiaztagiria ematen duen entitatearen legezko datuak, arduradunaren sinadura eta guzti

Erakundean egindako boluntariotza-jarduera, gutxienez zereginak eta funtzioak adierazita

Boluntariotza-jardueraren iraupena eta horretan emandako denbora, ordu-kopuru zehatza adierazteko beharrik gabe (adibidez, astean bi ordu urtebetez / 2022ko irailetik 2023ko ekainera, etab.).

Egiaztagiria eman den data

Printzipioz, ez legoke besterik jarri behar egiaztagiri horretan, baina boluntarioak egiaztagiria eskatzen badigu instituzio edo enpresa batean aurkezteko, kredituak aitortzeko xedez (ikasketen kasuan) edo curriculumean gehitzekoaz (enplegu-eskarien kasuan), komenigarria da bere zeregin boluntarioan landu dituen trebetasun edo gaitasunak ere adieraztea, baita bere jardunean emandako maila ere.

                       

 

2000ko irailaren 1eko 169/2000 Dekretuak honako hauek jasotzen ditu: Euskal Autonomia Erkidegoko Boluntariotza Erakundeen Errolda Orokorraren funtzionamendu-araudia, erakundeak inskribatzeko dokumentua eta prozedura, eta erakundearen eta boluntarioaren arteko idatzizko konpromisoaren eredu normalizatua sortzea.

Dekretu horren arabera, bere helburu sozial guztiak edo batzuk betetzeko boluntarioak dituen edozein erakundek du eskubidea Boluntariotzako Erakundeen Errolda Orokorrean izena emateko, bere estatutuetan adierazitakoari jarraiki. Hortik aurrera, eskubidea izango luke ordezkatuta egoteko, baita Boluntariotzaren Euskal Kontseiluko kide izateko ere.

Boluntariotzako Erakundeen Errolda Orokorraren bidez, jakin nahi da gure autonomia-erkidegoan zenbat boluntariotza-erakunde dagoen eta haien osaera zein den. Boluntariotzako Erakundeen Errolda Orokorrean, boluntariotzako erakundeak deiturikoez gain —hau da, 17/1998 Legearen 8.2 artikuluaren arabera gehienbat boluntarioek osatzen dituzten eta beren programa edo ekintza-proiektu gehienak funtsean boluntarioen bidez garatzen dituztenez gain—, inskribatuko dira, izaera hori eduki gabe, beren jardueren artean boluntarioek parte hartzen duten programak dituzten erakundeak. Erakunde horiek behar bezala erregistratuta egongo dira EAEren eskumeneko elkarte, fundazio edo kirol-elkarteen erregistroetan; eta, hala behar denean, beren eraketa eta egoitza soziala dela-eta, antzeko erregistroetan egongo dira inskribatuta.

Kasu guztietan, honako baldintza hauek bete beharko dituzte, erakunde horien forma juridikoa edozein dela ere:

1. Legez eratuta egotea.

2. Berezko nortasun juridikoa izatea.

3. Irabazi-asmorik ez izatea.

4. Programak edo proiektuak garatzea, Boluntariotzari buruzko ekainaren 25eko 17/1998 Legearen 3. artikuluan definitutako interes orokorreko jardueren esparruan.

5. EAEren eskumeneko elkarte, fundazio edo kirol-elkarteen erregistroetan behar bezala erregistratuta egotea, eta, hala behar denean, beren eraketa eta egoitza soziala dela-eta, antzeko erregistroetan inskribatuta egotea, hala estatuko, nola autonomia-erkidegokoetan. 

Izena emateko, dokumentu hauek aurkeztu beharko dira Boluntariotzako Erakundeen Erroldan, online edo aurrez aurre:

Erroldan inskribatzeko eskaera, erakundeko presidenteak (edo legezko ordezkari gisa egiaztatutako pertsonak) sinatuta.

Eskatzailearen legezko ordezkaritzaren egiaztagiria (eskatzailea erakundearen presidente edo legezko ordezkari gisa identifikatzen duen dokumentua).

Eskaera egiten duen erakundea dagokion erregistroan inskribatu dela egiaztatzen duen agiria.

Erakundearen estatutuen kopia.

Erakundeko boluntarioen barne-estatutuaren kopia, gutxienez honako alderdi hauek jasoko dituena:

o Onartzeko irizpideak.

o Baztertzeko irizpideak.

o Boluntarioen eskubideak.

o Boluntarioen betebeharrak (ikus II. eranskina).

Bi arrisku-mota desberdin estaltzen dituen aseguru-poliza (edo polizak):

o Kalte-galerak - Erantzukizun zibila (> = 300.506,05 €).

o Osasun-laguntza, heriotza eta baliaezintasuna, boluntarioek izandako istripuengatik.

o Garrantzitsua: polizez gain, honako hauek ere aurkeztu beharko dira:

- Bi polizen uneko urteko ordainagirien kopia. 

- Polizek estalitako aseguratuen zerrenda.

Adingabeekin harremana izan ohi duten proiektuetan (halakorik badago) lan egiten / laguntzen dutenek sexu-deliturik ez dutela egiaztatzen duen ziurtagiria.

Boluntariotzako erakundeek, nahi izanez gero, inskripzioa egingo dute, eta horrek aukera emango die Boluntariotzaren Euskal Kontseiluan parte hartzeko, eta, orobat, administrazio publikoek beren eskumenen esparruan egiten dituzten sustapen-neurriak eta diruz lagundu daitezkeen programak eskuratzeko.

Boluntariotzako Erakundeen Errolda kudeatzea eta antolatzea Eusko Jaurlaritzaren eskumena da, eta Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailaren bidez egiten du.

 

 

Jarduera fisikoan eta kirolean diharduten irabazi-asmorik gabeko kirol-erakundeak boluntariotzari eta kirolari buruzko araudiak aitortutako erakundeak dira, eta herritarrek beren borondatez parte hartzeko gune egokitzat hartzen dituzte. Horrek esan nahi du erakunde horiek boluntarioek parte hartzen duten programak eta zereginak gara ditzaketela.

Horretarako, erakundeek honako alderdi hauek hartu behar dituzte kontuan:

a) Legearen arabera boluntario baten rola ezagutzea: Ondo ulertu boluntarioen= inolako ordainsaririk gabe, eta langile edo ordainduen arteko aldea.

b) Garatu nahi diren programetako zeinetan sar daitezkeen boluntarioak zehaztea. Hainbat zeregin daude: modu iraunkorragoan, adibidez, talde bat entrenatzea, edo modu puntualagoan, adibidez, lehiaketa baten garapenean parte hartzea; kanpoko zereginetarako, hala nola zelaian, pistan eta abarretan egotea, edo barneko zereginetarako, hala nola jarduerak antolatzea edo erakundearen kudeaketan laguntzea, eta abar.

c) Zeregin horiek garatzeko behar duten profila ezartzea, boluntarioen rola kontuan hartuta: Prestakuntza edo ordu-prestasun jakin bat eska daiteke, baina, agian, ezin dugu eskatu ordaindutako pertsona bat izateak ekarriko lukeen prestakuntza edo ordu-prestasuna.

d) Boluntariotzaren eskaintza modurik egokienean zabaltzea: Entitateetako bazkideen edo onuradunen artean zabaldu daiteke, baina profil jakin bat behar badugu, agian beharrezkoa da ikastetxe batean, auzo edo eremu jakin batean edo kolektibo jakin batean zabaltzea, etab.

e) Boluntarioak izateak dakartzan legezko betebeharrak betetzea: Boluntariotzari buruzko Legeak dio dokumentazio jakin bat eduki behar dela, hala nola boluntarioen eskubideak eta betebeharrak arautzen dituen barne-dokumentua edo konpromiso-dokumentua; eta administrazio-kudeaketa batzuk bete behar direla, hala nola erantzukizun zibilagatik eta istripuengatik aseguratzea, alten eta bajen zerrenda bat eramatea, edo jarduera osoan emango zaien laguntza planifikatzea, besteak beste.

Elkarteen kudeaketa/dinamizazioa

Proiektu bat idaztea baliagarria da ekintzak zehaztu eta ordenatzeko, bai eta beste pertsona, elkarte eta erakunde batzuen lankidetza lortu eta laguntzak, dirulaguntzak eta babesak eskuratzeko ere. Halaber, emaitzen jarraipena eta ebaluazioa egitea errazten digu.

Dokumentu hori barnean (bazkideentzat) nahiz jarduerak egiteko baliabideak bilatzeko (dirulaguntzak, babes ekonomikoa…) erabiliko dugu eta, beraz, dirulaguntza batean eskatu ohi dizkiguten atalak izan beharko ditu, besteak beste, hauek:

  • Proiektuaren izena. (IZENA)
  • Proiektuaren deskribapena. (LABURRA)
  • Oinarria edo justifikazioa. (PROIEKTUAREN BEHARRA)
  • Esparru instituzionala. (ERAKUNDEAREN GAITASUNA PROIEKTUA GARATZEKO, BAI ETA ERAKUNDEARI BURUZKO INFORMAZIO ZEHATZA ERE)
  • Proiektuaren xedea. (PROIEKTUAREN HELBURU OROKORRA)
  • Helburuak. (HELBURU ZEHATZAK; OPERATIBOAK; EMAITZAK)
  • Hartzaileak. (DESKRIBAPENA, PROFILA, EZAUGARRIAK)
  • Kokapen fisikoa eta lurralde-eremua. (GAUZATZEKO TOKIA ETA HARTZEN DUEN LURRALDEA)
  • Jarduerak eta zereginak. (EGIN BEHARREKO JARDUERAK ETA JARDUERA BAKOITZEKO ZEREGINEN XEHETASUNAK)
  • Metodologia eta estiloa. (GAUZATZE-IRIZPIDEAK, TRESNAK, FILOSOFIA…)
  • Lan-egutegia eta jardueren agenda. (DATAK, IRAUPENA, DENBOREN BANAKETA)
  • Proiektuaren kudeaketa. (BARNE-ANTOLAMENDUA, LANKIDETZAK, HEDAPENA, PARTE-HARTZEA…)
  • Baliabideak. (GIZA BALIABIDEAK, MATERIALAK, TEKNIKOAK, EKONOMIKOAK)
  • Aurrekontua. (DIRU-SARREREN ETA GASTUEN BANAKAPEN XEHEA)
  • Ebaluazioa. (EBALUAZIO-IRIZPIDEAK –zer ebaluatzen den–, EBALUAZIO-SISTEMA –nola ebaluatzen den– eta DENBORAK –noiz ebaluatzen den–)
  • Kanpo-faktoreak (PROIEKTUAREN ARRAKASTAN ERAGINA IZAN DEZAKETEN ERAKUNDEAZ KANPOKO ELEMENTUAK)

Aurreko atalak zehatzago ikusteko, proiektuak egiteari buruzko gure argitalpena kontsulta dezakezu esteka honetan: Elkarteentzako aholkularitza | BizkaiaGara

Erakundeek aurrez aurre duten erronka handietako bat proiektuak, jarduerak eta/edo zerbitzuak finantzatzea da. Hala, erakundeek baliabide berriak sortzeko, bilatzeko edo erakartzeko premia izaten dute egunero.

Baliabide horien jatorriaren arabera, berezko baliabideez edo besteren baliabideez hitz egin dezakegu:

  1. BEREZKO BALIABIDEAK EDO NORBERAK SORTUAK: Baliabide hauek erakundeak berak sortzen ditu, bazkideen kuoten, unean uneko dohaintzen, legatuen, zerbitzu-prestazioaren eta jarduera nagusia finantzatzeko egindako bilketa-ekitaldien bidez (esaterako, kanpainak, diru-bilketak, merchandisinga, beste produktu batzuen salmenta, etab.).
  2. BESTEREN BALIABIDEAK EDO KANPOTIK DATOZENAK: Kanpoko eragile finantzatzaileetatik (pertsonak, erakundeak, enpresak, etab.) datozen baliabideak dira, eta gehienetan gizarte-proiektu bat finantzaketaren xede gisa aurkeztea eskatzen dute. Hala, talde horren barruan daude:
  • Administrazio publikoak (tokikoa, erkidegokoa, estatukoa eta Europakoa). Administrazio publikoak erakundeen finantzatzaile nagusietako bat izaten jarraitzen du, batez ere kontratu, hitzarmen eta dirulaguntzen bidez.
  • Irabazizko edo merkataritzako erakundeak, hau da, enpresak, eta, horiekin batera, enpresetatik sortutako fundazioak, normalean enpresaren gizarte-erantzukizuneko ekintzak antolatu eta artikulatu behar direlako.
  • Hirugarren sektoreko beste erakunde batzuk, esaterako, gizarte-proiektuetarako laguntzak ematen dituzten fundazioak; hau da, beren funtsak beste erakunde batzuetara bideratzen dituztenak, normalean gizarte-proiektuetarako laguntzen deialdien bidez.
  • Aurrezki-kutxen gizarte-ekintzak, zeinak beren irabazien zati bat gizarte-erakundeentzako finantza-laguntzetara bideratzen duten, normalean deialdi publikoen bidez.
  • Herritarrak orokorrean, bazkide/harpidedun berriak, noizbehinkako dohaintza-egileak eta abar erakartzeko iturri gisa.

Hala elkarteek nola irabazi-asmorik gabeko gainerako erakundeek kontratatutako pertsonak izan ditzakete, legez. Erakunde askotan, profesionalek egiten dute lan, eta profesional horiek besteren konturako langile kontratatuak (langileak), norbere kontura lan egiten duten profesional independenteak (autonomoak) eta laguntzaile edo boluntarioak izan daitezke.
Azken horien kasuan, ez da langile-kontratazio bat izaten, ekintza boluntario bat baizik. (Laguntzaileak/boluntarioak izanez gero, boluntariotzari buruzko legea errespetatu beharko litzateke, eta, beraz, boluntarioek ez lituzkete ordain daitezkeen lanpostuak bete beharko).

Pertsona bat lanerako kontratatzeko orduan, indarrean dagoen legeria bete beharko da, abiapuntutzat hartuta Langileen Estatutua eta aplikatu beharreko hitzarmen kolektiboa, dagokion sektore ekonomikoaren eta kokapen geografikoaren arabera.
Bizkaian, adibidez, Bizkaiko Esku-Hartze Sozialeko sektoreko hitzarmen kolektiboa dugu, zeinak esku-hartze sozialaren eremuan langileen lan-baldintzak eta jarduera bera arautzen dituen. Hau da, hitzarmenaren arabera: gizarte-premiei erantzuten dieten jarduera edo ekintza guztiak, baldin eta horien helburua gizarte-bazterkeriako prozesuak arintzea edo zuzentzea eta gizarteratze-prozesuak sustatu eta bazterkeria prebenitzea bada. Baita partaidetzako eta gizarte-ehuna indartzeko jarduerak ere, hezkuntza ez-formalaren (aisialdi hezitzailea) eta animazio soziokulturalaren bidez aritzen direnean. Era berean, hitzarmen honen eraginpean egongo dira gizarte-ekintza, gizarte- eta lan-arloa, gizarte- eta osasun-arloa, gizarte- eta kultura-arloa (gizarte-partaidetzako prozesuak, animazio soziokulturaleko eredu batetik) eta gizarte- eta hezkuntza-arloa (aisialdi hezitzailea eta hezkuntza ez-formala). Irabazi-asmorik gabeko erakunde batean besteren kontura kontratatzeko urratsak/betebeharrak beste edozein erakunde edo pertsonarentzat dauden berberak dira:

  • ENTITATEARI Gizarte Segurantzan ALTA EGITEA
  • Kontratatu beharreko pertsonaren Gizarte Segurantzako zenbakia eskatzea (halakorik ez badu, eskatu egin beharko du) eta pertsonari ALTA egitea Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean.
  • Lan-harremana formalizatzea: LAN-KONTRATUA sinatzea eta SEPEn aurkeztea.

Lan-harremana formalizatu ondoren, hainbat izapide/betebehar ere egongo dira kontratuaren indarraldi osoan: nominak prestatzea, soldata ordaintzea, Gizarte Segurantzaren eta PFEZren atxikipenak eta horiei dagozkien diru-sarrerak/aitorpenak egitea Gizarte Segurantzaren Diruzaintzan eta Foru Ogasunean, langileari PFEZren urteko ziurtagiriak ematea...

Irabazi-asmorik gabeko erakundeek beren borondatez eta aldez aurretik BFAko Ogasun Departamentuari jakinarazita aukeratu ahal izango dute zerga-araubide berezia, zeina lege honek arautzen duen: 4/2019 FORU ARAUA, martxoaren 20koa, irabazteko asmorik gabeko entitateen eta mezenasgorako zerga- pizgarrien zerga-araubideari buruzkoa.

Araubide berezi horrek zerga-onura jakin batzuk izateko eskubidea ematen du, besteak beste: pertsona eta enpresentzako kenkaria, araudi honen xede diren irabazi-asmorik gabeko erakundeei emandako dohaintzengatik.

4/2019 Foru Arauaren arabera, irabazi-asmorik gabeko erakundeen artean, onura publiko gisa deklaratutako fundazioek eta elkarteek soilik jaso dezakete kenkari hori. Halakoetan, pertsonek edo enpresek kenkariaren oinarriaren % 30 desgraba dezakete PFEZren eta sozietateen aitorpenetatik, hurrenez hurren. Kenkari hori eraginkorra izan dadin, irabazi-asmorik gabeko erakundeak ziurtagiri bat egin behar dio pertsona/enpresari urtean emandako zenbatekoengatik, eta dagokion inprimakia aurkeztu behar du Foru Ogasunean.

Entitate baten diru-sarreren eta gastuen aurrekontua entitate horrek bere jarduera behar bezala garatzeko behar dituen gastuak finantzatzeko urte horretan lortuko dituen baliabideen aurreikuspenak osatzen du. 

SARRERAK: entitate batek izan ditzakeen zenbait sarrera-mota.

Entitatearen berezko diru-sarrerak: 

Bazkideen eta afiliatuen kuotak; Zerbitzuren bat erabiltzen dutenen kuotak; Salgaiak, zerbitzuak eta abar hirugarrenei saltzea; Baliabideak erakartzeko kanpainak; Babesle eta laguntzaileengandik jasotako diru-sarrerak.

Dirulaguntzak, dohaintzak eta legatuak:

Administrazio Publikoetatik, entitate pribatuetatik edo partikularrengandik jasotako zenbatekoak, erakundearen funtzionamendu- eta jarduera-gastuak finantzatzeko.

Beste kudeaketa-sarrera batzuk: 

Alokairuengatik edo zenbait zerbitzurengatik jasotako sarrerak; Finantza-sarrerak; Salbuespenezko sarrerak.

 

GASTUAK: gastu ohikoenen zerrenda.

Erosketak: 

Jarduerara bideratutako ondasunak erostea; Lehengaiak erostea; Beste hornigai batzuk erostea.

Kanpoko zerbitzuak: 

Alokairuak eta kanonak; Konponketak eta kontserbazioa; Profesional independenteen zerbitzuak; Garraioak; Aseguru-primak; Banku-zerbitzuak eta antzekoak; Publizitatea, propaganda eta harreman publikoak; Hornidurak.

Tributuak: 

Hainbat motatako zergak

Pertsonal-gastuak: 

Soldatak, kalte-ordainak, entitatearen kargurako Gizarte Segurantza.

Laguntzak eta beste kudeaketa-gastu batzuk: 

Onuradunentzako laguntzak, diruzkoak eta ez-diruzkoak; Boluntariotzako gastuen konpentsazioa; Gobernu-organoko kideentzako dietak eta ordezkaritza-gastuak.

Finantza-gastuak: 

Zergen interesak.

Salbuespenezko gastuak: 

Salbuespenezko galera eta gastuak (uholdeak, zehapenak eta isunak, suteak, etab.).

Amortizazioetarako zuzkidurak: 

Ibilgetuaren amortizazioa (aktibo ez-arrunta)

**OHARRA: Batzuetan, diru-sarreren eta gastuen aurrekontuak ematen digun informazioa ez da nahikoa, gure diru-sarrerak eta gastuak gure proiektu, jarduera edo zerbitzuen artean nola banatuta dauden jakin nahi badugu. Proiektuz proiektuko aurrekontu-eredu batek informazio gehiago eman diezaguke, nahiz eta batzuetan zaila den jakitea proiektu bakoitzari zer diru-sarrera edo gastu egotzi behar zaion (adibidez, bi jarduera eremu berean garatzen direnean, argiaren, Interneten, telefonoaren eta abarren gastuak partekatuko dituzte, eta zenbatetsi egin beharko litzateke horietako bakoitzari zenbat egotzi).

 

Balio Erantsiaren gaineko Zerga (BEZ) zeharkako zerga bat da, eta azken kontsumitzaileari eragiten dio, kontsumoari eraginez; hau da, BEZa ondasunen erosketari edo zerbitzuen erabilerari (jasandako BEZa) eta zerbitzuen salmenta eta prestazioei (jasanarazitako BEZa) eragiten dien zerga bat da. Bizkaiaren kasuan, Balio Erantsiaren gaineko Zergari buruzko azaroaren 9ko 7/1994 Foru Arauak arautzen du BEZa.

Oro har, jarduera ekonomiko bat egiten duen erakunde orok (= produktu / zerbitzuren bat saltzen die hirugarrenei merkatuan produktu / zerbitzu horretarako prezio egoki baten truke) alta eman behar du Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergan (JEZ), eta BEZarekin fakturatu behar du, eta BEZaren aitorpena aurkeztu behar du hiru hilean behin. JEZn alta eman behar da fakturatuko ditugun jarduera desberdin adina epigrafetan, eta epigrafe bakoitzaren arabera, BEZaren zenbateko desberdina kobratu beharko dugu.

BEZaren aitorpena salmentetatik jasanarazitako BEZaren eta erosketetatik jasandako BEZaren arteko aldea da. Aldea positiboa bada, alde hori Foru Ogasunean sartuko da. Negatiboa bada, ez da berreskuratzen, baina hurrengo adierazpenetan konpentsatzeko metatzen da.

Hala ere, badira BEZik gabeko eragiketak. Orduan, zer jarduera fakturatzen dira BEZik gabe? Balio Erantsiaren gaineko Zergari buruzko azaroaren 9ko 7/1994 Foru Arauaren 20.1 artikuluak zehazten ditu BEZik ez duten eragiketa guztiak. Zehazki, esan du gizarte-izaerako erakunde pribatuek ematen dituzten gizarte-laguntzako zerbitzuak BEZetik salbuetsita daudela.

7/1994 Foru Arauaren arabera, gizarte-laguntzako zerbitzuak dira:

1. Haurren eta gazteen babesa. Haurrak eta gazteak babesteko jardueratzat hartuko dira honako hauek: haurren eta gazteen errehabilitazioa eta prestakuntza, bularreko umeei laguntzea, sei urtetik beherako haurren zaintza eta arreta, ikastaroak, txangoak, kanpamenduak edo haur eta gazteentzako bidaiak egitea, eta hogeita bost urtetik beherakoen alde emandako antzeko beste batzuk.

2. Hirugarren adinekoei laguntzea.

3. Hezkuntza berezia eta elbarrientzako laguntza.

4. Gutxiengo etnikoei laguntzea.

5. Laguntza

6. Oinezkoei laguntzea.

7. Familia-karga partekatuak dituzten pertsonei laguntzea.

8. Gizarte-ekintza komunitarioa eta familiarra.

9. Preso ohiei laguntzea.

10. Gizarteratzea eta delinkuentziaren prebentzioa.

11. Alkoholiko eta toxikomanoei laguntzea.

12. Garapenerako lankidetza. Ondorio horietarako, gizarte-laguntzako zerbitzuekin parekatuko dira Garapenerako Nazioarteko Lankidetzari buruzko uztailaren 7ko 23/1998 Legearen 9. artikuluan zerrendatutako garapenerako lankidetza-jarduerak, lege horretan aipatzen diren gobernuz kanpoko erakundeek egindakoak.

Salbuespenaren barruan sartzen da establezimendu edo erakunde horiek baliabide propioekin edo besterenekin ematen dituzten elikadura-, ostatu- edo garraio-zerbitzu osagarriak ematea.

Zer dira izaera sozialeko erakunde pribatuak? Zer baldintza bete behar dituzte? Izaera sozialeko establezimendutzat hartuko dira honako baldintza hauek betetzen dituzten erakundeak ( 20.3 BEZaren FA)

• Irabazi-asmorik ez izatea eta, hala badagokio, lortutako irabaziak izaera bereko jarduera salbuetsiak garatzera bideratzea.

• Lehendakariaren, patronatukidearen edo legezko ordezkariaren karguak doakoak izango dira, eta ez dute interesik izango ustiapenaren emaitza ekonomikoetan, ez beren kabuz, ez bitarteko baten bidez.

Aurreko baldintzak betetzen baditugu eta FAn deskribatutako gizarte-laguntzako zerbitzuak egiten baditugu, BEZik gabeko fakturak jaulki ditzakegu, baina JEZn alta emanda egon behar dugu. BEZik gabe gaudenean, ez dugu BEZik aitortu behar eta, beraz, ezin dugu BEZa deskontatu.