Balio Erantsiaren gaineko Zerga (BEZ) zeharkako zerga bat da, eta azken kontsumitzaileari eragiten dio, kontsumoari eraginez; hau da, BEZa ondasunen erosketari edo zerbitzuen erabilerari (jasandako BEZa) eta zerbitzuen salmenta eta prestazioei (jasanarazitako BEZa) eragiten dien zerga bat da. Bizkaiaren kasuan, Balio Erantsiaren gaineko Zergari buruzko azaroaren 9ko 7/1994 Foru Arauak arautzen du BEZa.
Oro har, jarduera ekonomiko bat egiten duen erakunde orok (= produktu / zerbitzuren bat saltzen die hirugarrenei merkatuan produktu / zerbitzu horretarako prezio egoki baten truke) alta eman behar du Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergan (JEZ), eta BEZarekin fakturatu behar du, eta BEZaren aitorpena aurkeztu behar du hiru hilean behin. JEZn alta eman behar da fakturatuko ditugun jarduera desberdin adina epigrafetan, eta epigrafe bakoitzaren arabera, BEZaren zenbateko desberdina kobratu beharko dugu.
BEZaren aitorpena salmentetatik jasanarazitako BEZaren eta erosketetatik jasandako BEZaren arteko aldea da. Aldea positiboa bada, alde hori Foru Ogasunean sartuko da. Negatiboa bada, ez da berreskuratzen, baina hurrengo adierazpenetan konpentsatzeko metatzen da.
Hala ere, badira BEZik gabeko eragiketak. Orduan, zer jarduera fakturatzen dira BEZik gabe? Balio Erantsiaren gaineko Zergari buruzko azaroaren 9ko 7/1994 Foru Arauaren 20.1 artikuluak zehazten ditu BEZik ez duten eragiketa guztiak. Zehazki, esan du gizarte-izaerako erakunde pribatuek ematen dituzten gizarte-laguntzako zerbitzuak BEZetik salbuetsita daudela.
7/1994 Foru Arauaren arabera, gizarte-laguntzako zerbitzuak dira:
1. Haurren eta gazteen babesa. Haurrak eta gazteak babesteko jardueratzat hartuko dira honako hauek: haurren eta gazteen errehabilitazioa eta prestakuntza, bularreko umeei laguntzea, sei urtetik beherako haurren zaintza eta arreta, ikastaroak, txangoak, kanpamenduak edo haur eta gazteentzako bidaiak egitea, eta hogeita bost urtetik beherakoen alde emandako antzeko beste batzuk.
2. Hirugarren adinekoei laguntzea.
3. Hezkuntza berezia eta elbarrientzako laguntza.
4. Gutxiengo etnikoei laguntzea.
5. Laguntza
6. Oinezkoei laguntzea.
7. Familia-karga partekatuak dituzten pertsonei laguntzea.
8. Gizarte-ekintza komunitarioa eta familiarra.
9. Preso ohiei laguntzea.
10. Gizarteratzea eta delinkuentziaren prebentzioa.
11. Alkoholiko eta toxikomanoei laguntzea.
12. Garapenerako lankidetza. Ondorio horietarako, gizarte-laguntzako zerbitzuekin parekatuko dira Garapenerako Nazioarteko Lankidetzari buruzko uztailaren 7ko 23/1998 Legearen 9. artikuluan zerrendatutako garapenerako lankidetza-jarduerak, lege horretan aipatzen diren gobernuz kanpoko erakundeek egindakoak.
Salbuespenaren barruan sartzen da establezimendu edo erakunde horiek baliabide propioekin edo besterenekin ematen dituzten elikadura-, ostatu- edo garraio-zerbitzu osagarriak ematea.
Zer dira izaera sozialeko erakunde pribatuak? Zer baldintza bete behar dituzte? Izaera sozialeko establezimendutzat hartuko dira honako baldintza hauek betetzen dituzten erakundeak ( 20.3 BEZaren FA)
• Irabazi-asmorik ez izatea eta, hala badagokio, lortutako irabaziak izaera bereko jarduera salbuetsiak garatzera bideratzea.
• Lehendakariaren, patronatukidearen edo legezko ordezkariaren karguak doakoak izango dira, eta ez dute interesik izango ustiapenaren emaitza ekonomikoetan, ez beren kabuz, ez bitarteko baten bidez.
Aurreko baldintzak betetzen baditugu eta FAn deskribatutako gizarte-laguntzako zerbitzuak egiten baditugu, BEZik gabeko fakturak jaulki ditzakegu, baina JEZn alta emanda egon behar dugu. BEZik gabe gaudenean, ez dugu BEZik aitortu behar eta, beraz, ezin dugu BEZa deskontatu.