Irabazi-asmorik gabeko erakundeak izendatzeko zenbait modu erabiltzen dira: Irabazi Asmorik Gabeko Erakundeak, Gobernuz Kanpoko Erakundeak (GKE), etab. Hala ere, ikuspegi juridikotik, irabazi-asmorik gabeko erakundeak hiru motatakoak baino ezin dira izan: elkarteak, fundazioak eta irabazi-asmorik gabeko kooperatibak (gizarte-ekimenekoak)
Zer desberdintasun daude haien artean?
FUNDAZIOA:
Xede sozial bat duen irabazi-asmorik gabeko erakundea.
Ezaugarriak:
- Fundazioaren emaitzak neurtzeko, haren zuzeneko jarduera eta bere ingurunean duen inpaktua hartu behar dira kontuan.
- Langile izatea eta Batzordeko kide izatea bateragarria da.
- Fundatzaileak edo fundatzaileek Patronatuko Batzordearen xede eta karguak itxita utz ditzakete, eta biziartekoak ere izan daitezke (fundazioaren xedeen gaineko kontrol handiagoa).
- Gobernu-organoa Patronatuko Batzordea da. Kudeatzaileek beren iritzia ematen dute eta balantzeak aurkezten dituzte.
- Zaila da estatutuak aldatzea. Fundazioaren xedera egokitu behar dute.
- Proiektuaren bideragarritasuna frogatzen duen fundazio-zuzkidura bat eskatzen du.
Eratzeko betekizunak:
- Bilera eratzailea.
- Eskritura publikoa.
- Eratze-akta.
- Estatutuak.
- Batzordeko kideek kargua onartzea.
- Hasierako zuzkidura benetan egin dela egiaztatzea.
- EAEko Fundazioen Erregistroan izena ematea.
- IFK eskatzea.
Aplikatu beharreko legeria:
ELKARTEA
Edozein motatako xedea duen irabazi-asmorik gabeko taldea. (Xede soziala dutenek onura publikoaren deklarazioa eska dezakete).
Ezaugarriak:
- Gobernu-organoak Batzar Nagusia eta Zuzendaritza Batzordea dira.
- Bazkidea edo Zuzendaritza Batzordeko kide izatea eta elkarteko langile izatea bateragarria da (onura publikokotzat jotakoetan muga batzuekin).
- Sarbidea mugatu daiteke justifikatutako arrazoiengatik, estatutuetan jasota badaude.
- Erabakiak demokratikoki hartzen dira Batzar Nagusian: bazkide bakoitzak boto bat.
- Xedeak alda daitezke, estatutuak aldatuz gero.
- Ez da eskatzen berariazko ondare-zuzkidurarik.
Eratzeko betekizunak:
- Bilera eratzailea.
- Eratze-akta.
- Estatutuak.
- EAEko Elkarteen Erregistroan izena ematea.
- IFK eskatzea.
Aplikatu beharreko legeria:
- Euskadiko Elkarteei buruzko Legea.
GIZARTE-EKIMENEKO KOOPERATIBA
Xede sozioekonomikoa duen irabazi-asmorik gabeko taldea.
Ezaugarriak:
- Langilea eta zuzendaritzaren ordezkari izatea bateragarria da.
- Hautaketa demokratikoki egiten da bazkide diren langileen artean, eta bazkide-kopurua mugatu daiteke, baina legezko ehuneko bat bete behar da.
- Gobernu-organoak Batzar Nagusia eta Zuzendaritza Batzordea dira.
- Xedeak alda daitezke, estatutuak aldatuz gero.
- Kooperatibista bakoitzeko kapital-ekarpen bat eskatzen da.
Eratzeko betekizunak:
- Bilera eratzailea.
- Eratzearen eskritura publikoa.
- Estatutuak.
- Kooperatiben erregistroan inskribatzea.
- IFK eskatzea.