Ikastetxe bateko ikasleengan gizarte-konpromisoa eta elkartasuna sustatzeko, gaitasunak eta balioak garatu behar dira, bertan ikasten dutenen etapa guztietara egokitutako metodologia espezifiko eta dinamikoen bidez. Hezkuntza-ingurunea gaitasun horiek sustatzeko eta solidarioagoak, kritikoagoak, parte-hartzaileagoak eta konprometituagoak diren pertsonen prestakuntza lortzeko gune ezin hobea da.
Para lograr el objetivo es importante tener en cuenta los siguientes puntos:
- Lan-esparrua eta metodologia
Konpromiso soziala ez da teorian bakarrik irakasten: hezkuntza-curriculumean integratuta egon behar du, kontzeptuak zeharka edo irakasgai espezifikoetan landuta, Haur Hezkuntzatik hasi eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzaraino (DBH).
- Ikuspegi ebolutiboa eta progresiboa: Jarduerek ikasleen psikologia ebolutiboa izan behar dute kontuan, haurrak eta nerabeak beren garapen propioan eragile aktibo izango direla eta dinamikak beren bizitzako une zehatzetara egokituko direla ziurtatuz.
- Bizipen-metodologia: Dinamikek esperientziazkoak, bizipenezkoak eta sozioafektiboak izan behar dute, emozioan eragina sortzea bilatuz eta interesgune diren eguneroko esperientziei lotuz.
- Parte-hartzea eta malgutasuna: Metodologiak parte-hartzailea eta malgua izan behar du, ikasle guztien inplikazioa sustatuz eta haien beharren araberako aldaketak eta egokitzapenak ahalbidetuz.
- Irakasleen rola: Beren zeregina ikaskuntza kolektiboa erraztea eta laguntzea da, ez ekintza zuzentzea. Funtsezkoa da galdera dinamizatzeko tresna gisa erabiltzen jakitea, jakin-mina eta sormena sustatuz.
- Ebaluazioa eta gogoeta: Garrantzitsua da jarduerak amaitzean egitea, taldeak jakin dezan zer landu den eta zer ikasi duen.
- Landu beharreko funtsezko kontzeptuak
Elkartasuna eta konpromisoa sustatzeko, funtsezko kontzeptuak landu behar dira, adinaren arabera egokituz:
- Elkartasuna: Lankidetzan aritzea eta elkarri laguntzea, ongizate komuna eta justizia soziala lortzeko beharrak eta eskubideak aitortuz.
- Parte-hartzea: Banaka eta taldean inplikatzea, ingurunea eraldatzeko eta komunitatea hobetzeko.
- Ongizate komuna: Pertsona guztiak berdintasunez, justiziaz eta harmoniaz garatu ahal izatea.
- Gizarte-kontzientzia: Arazo sozialak enpatiaz detektatzea eta baldintzak hobetzeko jardutea.
- Erantzukizun kolektiboa: Guztion ongizatearen alde lan egiteko eta erronka sozialei aurre egiteko konpromiso partekatua.
- Herritarren kohesioa: Elkarrekin konektatuta eta elkarren ongizatearen arduradun sentitzea.
- Gizarte-eragileekiko lankidetza
Funtsezkoa da ikastetxeko/gelako ateak inguruko gizarte-erakundeei irekitzea, erakunde horien lana baita transmititu nahi diren balioen adibiderik onena.
BizkaiaGara baliabide bat da, ikastetxeei gizarte-erakundeekin konektatzeko aukera ematen diena eta, aldi berean, orientazioa eta aholkularitza ematen diena honako hauetarako:
- Boluntario-programak abian jartzea zentroaren barruan.
- Boluntariotzako erakundeekiko eta beste gizarte-eragile interesgarri batzuekiko harremana.
- Baterako ekimenak garatzea.
- "Proiektu komunitarioa" irakasgaiaren diseinua.
Konpromisoa eta elkartasuna sustatzea errepide bat eraikitzea bezala da: ez da soilik gidatzen irakastea (kontzeptuak), baizik eta mapa (metodologia) eta ibilgailua (dinamikak) ematea, inguratzen dituen mundua aktiboki esploratu eta hobetu dezaten.
- Adibide praktiko batzuk:
BizkaiaGaran ibilbide luzea dugu ikasleekin, ikastetxeekin, bai eta herritarren aktibazioa bultzatzen ere. Hona hemen garatu ditugun programa eta proiektu batzuk:
- Begiraldatu programa: Parte-hartze sozialari, asoziazionismoari eta boluntariotzari buruzko sentsibilizazio-programa da, 15 eta 18 urte bitarteko gazteentzat.
- UNIKIDE programa: indarrak batu eta estrategia argi eta eraginkorren multzo bati forma eman nahi dion programa da, unibertsitateko ikasleei parte-hartze sozialaren eta boluntariotzaren mundua hurbiltzeko.
- Ikastetxeen arteko proiektua: Proiektu honek udalerri bereko hainbat ikastetxe lotzen ditu, eta gazteek beren autonomia eta autokudeaketa garatu ahal izateko hainbat saiotan ibilbide bat egiten da, beren ideiak, proiektuak eta/edo jarduerak gauzatzeko espazio bat sortuz. (Barakaldo - Muskiz - Santurtzi)
- Busturialdea Azoka: Azoka dinamikoa eta motibagarria eskaintzeko asmoz, erakunde bakoitzak bere proiektuari buruzko aurkezpen berezi eta sinbolikoa egin zuen, gazteen artean boluntariotzaren kulturaren aldeko grina pizteko.
- Ategorri institutua: Batxilergoko lehen mailako ikasleek ikasgelan eta San Nikolas Zabalik elkartean egin duten esperientzia: diskriminazioarekin lotutako kontzeptuak, estereotipoak eta horren inguruan erreproduzitzen diren estigmak. Kontzeptu horiek guztiak aztertu ondoren, landutakoa bideoan grabatu zuten eta istorio bat sortu zuten.